Çizgili Forum

Geri git   Çizgili Forum > FORUM KULLANIM ALANI > Üst Yönetim Odası > EĞİTİM HAYATI, OKULLAR VE ÖDEV ARŞİVİ > Ödev Arşivi
Üye Ol Yardım Üye Listesi Takvim Tüm Mesajları Okunmuş Say

Yanıtla
 
Seçenekler Stil
Alt 09-10-2009, 19:15   #1
mustafaszr

 
mustafaszr - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik Tarihi: 19-07-2008
Nereden: Alaşehir
Mesajlar: 454
Uye No:601
Tecrübe Puanı: 949
Karizma Puanı: 912733
Karizma Derecesi
mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde mustafaszr şöhret ötesinde
Standart Rehberlik ve Özel Eğitim

REHBERLİK VE ÖZEL EĞİTİM DERSİ DERS NOTLARI

Word dosyası olarak indirmek için [Linkleri sadece üyelerimiz görebilir. Lütfen giriş yapınız... ]

ÇAĞDAŞ ANLAYIŞA GÖRE EĞİTİM

Çağdaş bilimsel anlayışa göre eğitim; bireyin bedensel, duygusal, düşünsel ve sosyal yeteneklerinin kendisi ve toplum için en uygun şekilde gelişmesi oluşumudur. Kısaca bireyin her yönüyle bir bütün olarak kendisi ve toplumu için geliştirilmesi sürecidir.

EĞİTİMİN AMAÇLARI

Eğitimin genele amacı; bedence ve ruhca,sağlıklı topluma etkin şekilde uyum yapabilen bireyler yetiştirmektir.
BİREYİ KENDİSİ İÇİN YETİŞTİRMEK

1. Bireyi bir meslek sahibi yapmak
2. Toplumsal uyumu sağlamak
3. Kendisini geliştirme imkanı vermek

BİREYİ TOPLUM İÇİN YETİŞTİRMEK

1. Toplumun düzenini ve sürekliliğini sağlayacak iyi bir insan, iyi bir vatandaş olarak yetişmesine yardımcı olmak
2. Toplumun ekonomik yaşamı için nitelikli insan gücünü sağlamak
3. Bireye iş yaşamında esnek, gelişmeye açık, yaratıcı ve verimli olabilecek davranışlar kazandırmak

EĞİTİMİN İŞLEVİ

Çağdaş eğitimin işlevi; öğrencilerin bedensel, ruhsal ve toplumsal yönlerden bir bütün olarak devamlı bir şekilde gelişmelerine, topluma aktif uyum yapabilen mutlu ve üretken kişiler olarak yetişmelerine ortam sağlayarak yardım etmektir.

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANIN ÖĞRETİM VE YÖNETİMLE İLİŞKİSİ
Okul öğrenciye bilgi ve beceri kazandırmayı amaçlar. Öğretim ve eğitimin yanı sıra rehberlik ve psikolojik danışmadan da yararlanarak öğrencinin kişiliğini geliştirmesine yardımcı olmaya çalışılır. Bu yüzden öğretim ve eğitim yönetimi diğer kişilik hizmetleri ile birlikte eğitim sürecinin üç temel boyutudur.
uGörev ve rol ayrılığı:
Öğretmenler öğretim görevini, yöneticiler de yönetim görevini çoğu kez bir başlarına yerine getirmektedirler. Rehberlik ve psikolojik danışmanlıkta ise ilgililerin tümü sürekli birbiri ile ilişki içinde bulunmak, gerekli kararları birlikte vermek zorundadırlar.
uBireysel yardım:
Çağımızda öğretimin bireysel ayrılıklar göz önünde tutulmadan gerçekleştirilemeyeceği açıktır. Ancak gerek sınıfların kalabalık olması, gerekse öğretmenin bu iş için yeterince zamanının olmaması nedeniyle okullardaki öğretim genellikle orta düzeydeki öğrencilere göre ayarlanmaktadır. Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde ise, öğrenci kendine özgü özelliklerine göre öğrenen ve yaşayanbirer birey olarak görülmektedir.
uGönüllülük:
Rehberlik hizmetlerinde gönüllülük temel ilkedir. Rehberlik çalışmalarından elde edilen sonuçlar öğrenciyi başarılı yada başarısız diye nitelemek, sınıf geçirmek veya sınıfta bırakmak amacı ile kullanılmamaktadır.

KİŞİNİN ÖZNEL DÜNYASINA YÖNELİŞ:

Bugünkü öğretim ve yönetim daha çok anlatma ve aktarma niteliği ağır basan uygulamalarla sürdürülmektedir.Karşılıklı konuşmaya iletişime ve etkileşime oldukça az yer verilmektedir. Rehberlik hizmetleri ise daha çok kişinin duygusal dünyasına öznel yaşantılarına dönük bir hizmet özelliği taşımaktadır. Bu hizmet aracılığı ile kişiliğinin güçlendirilmesine yardımcı olunmaktadır.

Sonuç olarak rehberlik ve psikolojik danışma ile öğretim arasında şöyle bir ilişki söz konusudur:
Rehberlik ve psikolojik danışma eğitimin temel boyutlarından biridir. Öğretim ve yönetim görevlileri ile rehberlik ve psikolojik danışma görevlileri aynı amaç çerçevesinde benzer bir tutumla ancak ayrı görev ve rollerle etkinlik göstermektedir. Eğitimin amaçları önceden hazırlanmış olmasına karşılık rehberlik ve psikolojik danışmada amaçlar ve bir takım kurallar önceden saptanmamakta bunlara psikolojik danışma sonunda varılmaktadır.
Rehberlik ve psikolojik danışma; eğitimin temel boyutlarından biridir. Öğretim ve yönetim görevlileri ile rehberlik ve psikolojik danışma görevlileri aynı amaç çerçevesinde benzer bir tutumla, ancak ayrı görev ve rollerle etkinlik göstermektedir. Eğitimin amaçları önceden hazırlanmış olmasına karşılık rehberlik ve psikolojik danışmada amaçlar ve bir takım kurallar önceden saptanmamakta, bunlara psikolojik danışma sonunda varılmaktadır.

Öğretim çalışmalarının öğrencinin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda rehberlikten hız alan bir anlayışla düzenlenmesi çağdaş eğitim görüşünün bir gereğidir.



ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ (Ö.K.H.)

Öğrenci Kişilik Hizmetleri, çağdaş eğitim anlayışının örgün eğitim etkinlikleri içine katmayı zorunlu gördüğü profesyonel hizmetler grubudur. Okulda, öğrenciye öğretim çalışmalarından ayrı, sınıf öğretimi dışında sağlanan ve onun kişiliğinin duygusal ve toplumsal yanları ile sağlıklı bir şekilde gelişmesine hizmet eden etkinlikleri kapsar.

Bireyin eğitimden en olumlu bir şekilde yararlanarak, her yönüyle tüm olarak gelişmesine ve sağlıklı bir kişilik kazanmasına olanak sağlayacak eğitim ortamını yaratmaktır.

REHBERLİĞİN GELİŞMESİ

Rehberliğin gelişmesinde 20. yy’ da geleneksel eğitim anlayışına yöneltilen eleştirilerin önemli bir yeri vardır. Bu eleştirilerle birlikte geleneksel okul anlayışı terk edilmeye başlanmıştır. Çünkü eğitimden beklenen yeni ihtiyaçlara ve beklentilere cevap vermesidir.

Geleneksel Okullara Yapılan Eleştiriler:
1. Yalnız akademik başarıya önem vermesi. İnsanın diğer yeteneklerinin görmezden gelinmesi.
2. Duygulardan soyutlanmış yüzeysel yaşantılarla yetindiği için kalıcı ve köklü davranış değişiklikleri sağlayamamaktadır.3. Geleneksel eğitim daha çok bir yarışma ortamı yarattığı için öğrencilerin çoğunda yetersizlik duyguları oluşmasına yol açmakta, aynı zamanda güven ve dayanışma duygularını yok etmektedir.
4. Bireysel farkları dikkate almadığı için yetenek ve ilgileri geliştirmede yetersiz kalmaktadır.
5. Bireylere, yaşama aktif uyum yapabilecek özellikler kazandırmada yetersiz kalmaktadır.

REHBERLİĞİN GELİŞMESİNİ ETKİLEYEN ETKENLER

I. Sosyo-Kültürel ve Ekonomik Etkenler

1. Hızlı değişmeler sonucu topluma uyumun güçleşmesi
-Bilimde ve teknolojide gelişmeler
-Toplumlar arası kültürel alış-verişin hızlanması
-İnançlar ve değerlerdeki değişmeler
-Nüfus artışı ve göçün etkisi. Kuşaklararası çatışmalar
-Suç işleme oranının artması
-Ruhsal bozukluklar ve hastalıkların artması
2. Aile yapısının ve fonksiyonunun değişmesi
-Geleneksel aileden çekirdek aileye geçiş
-Çocuk eğitiminde ailenin rolünü etkileyen çevresel etmenlerin artması
-Ailenin fonksiyonlarından bazılarının okula kayması
-Kadının çalışma hayatına katılması
3. Toplumun nitelikli insan gücü ihtiyacının artması
-Kalkınmada nitelikli insan gücü gereğinin kabul edilmesi
-Toplumun iş hayatındaki değişmeler
-Mesleklerin çeşitlenmesi ve meslek seçiminin zorlaşması

II. Felsefi ve Psikolojik Etkenler

1. Toplumda demokratik fikir ve düşüncelerin gelişmesi
-Bireye verilen değerin artması
-Bireylere tanınan seçme özgürlüğü
-Bireye karar verme gücünün kazandırılması
-İlerici eğitim anlayışının benimsenmesi

2. Demokrasinin eğitime etkisi
-Eşit eğitim hakkı ve toplu öğretime geçiş
-Öğrenci merkezli eğitim anlayışının gelişmesi
-Demokrasinin istediği insan özelliklerinin eğitimde kazandırılması için uygun ortam sağlama gereği

III. Psikoloji/Psikometrideki gelişmeler
-Bireyin kişilik özelliklerinin ölçülmesi ve tanınması
-Eğitimde bireyin duygusal yönüne verilen önemin artması
-Bireyin özellikleri ile öğrenim ve meslek alanları arasındaki ilişkinin kavranması


REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ

GELENEKSEL YAKLAŞIM GELİŞİMSEL YAKLAŞIM
Kriz odaklı yardım hizmeti. Gelişmeyi sağlayıcı ve kolaylaştırıcı yardım hizmeti.
Problemli öğrenciye yönelik. Tüm öğrencilere yönelik.
Bilgi verme ve yöneltme ekseninde Tüm gelişim alanlarına yönelik odaklanma yeterlik
kazandırma.
Uzman Odaklı. Öğretmen odaklı.
Tepkisel. Yaratıcı ve esnek.
Görev yönelimli. Hedef yönelimli.
Zaman çizelgesi ile sınırlı. Program bütünlüğü içinde.
Öğretimden ayrıştırılmış. Öğretimle kaynaştırılmış.
Genel ve yapılanmamış hedefler. Ölçülebilir hedef davranışlar.
Varolanı korur ve sürdürür (statükocu). Varolanı değerlendirir ve geliştirir (gelişmeye açık).
Bağımsız uygulamalar. Sürekli, aşamalı, ardışık uygulamalar.
Profesyonel müdahale. Profesyonel hizmet.





REHBERLİK ÇALIŞMALARININ TARİHÇESİ

Rehberlik çalışmalarında ABD öncülük etmiştir. İlk olarak meslek seçimi ile iş bulmaya yardım etmek amacıyla başlamış daha sonra bireyin eğitsel ve kişisel gelişimini de kapsamak üzere genişlemiştir.

Mesleki rehberlik çalışmalarında 20. Yy.ın başında gelişen zeka ve yetenek testlerinin gelişmesi önemli bir rol oynamıştır.

Türkiye’de Rehberlik Hizmetleri
•1950’li yıllarda Türk-Amerikan işbirliği kapsamında başlatılmıştır.
•İlk öncü çalışmaları yapanlar Prof. Dr. Feriha BAYMUR ve Prof. Dr. Hasan TAN’dır.
•1953-54’te Gazi Eğitim Enstitüsü, Pedagoji ve Özel Eğitim bölümünde ders olarak konulmuştur.
•1954 yılında Ankara ve İstanbul başta olmak üzere 6 ilde Rehberlik ve Araştırma Merkezi açılmıştır.
•Yine 1955’de de Ankara Demirlibahçe İlkokulunda ilk rehberlik merkezi açılmıştır.

•2. Beş yıllık kalkınma planında “yöneltme” hizmetleri ön plana çıkarılmıştır.
•8. Şurada 9. Sınıfın yöneltme sınıfı olması belirlenmiştir.
•1970-71 öğretim yılında 24 okulda rehberlik uygulamaları resmen başlatılmıştır. Bu görevlere atananlar, hizmet içi eğitimle yetiştirilen öğretmenlerle sürdürülmüştür.
•1972 yılında “Eğitim Reformu” çalışmalarında tüm eğitim sistemi için eğitimde “seçme, yöneltme ve rehberlik” ilkesi kabul edilmiştir.
•1981 çıkarılan 2547 sayılı YÖK ile bazı üniversitelerde EPH anabilim dalları içinde yerini almış ve lisans programları başlatılmıştır.

REHBERLİK HİZMETLERİ

Tanımlar
“Rehberlik, seçimler ve uyum yapmada, problem çözmede bir kişinin diğerine verdiği yardımdır” (Jones, 1963)

“Rehberlik, problem çözebilmesi, bağımsız hale gelebilmesi ve içinde yaşadığı toplumun sorumlu bir üyesi olabilmesi için bireye verilen yardım sürecidir” (Glanz, 1964)

“Rehberlik, demokratik ortam içinde bireyin kapasite ve yeteneklerini en uygun biçimde geliştirmeyi amaçlayan ve uzman kişilerce verilen tüm eğitim programının bir parçası olarak sunulan hizmetlerdir” (Mortensen ve Schmuller, 1966)

“Rehberlik, bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması ve doğru kararlar vererek özünü gerçekleştirebilmesi için yapılan sistematik ve profesyonel yardım sürecidir” (Kuzgun, 1992)
“Rehberlik, bireye, kendini anlaması, problemlerini çözmesi, gerçekçi kararlar alması, kapasitelerini kendine en uygun düzeyde geliştirmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapması ve böylece kendini gerçekleştirmesi için uzman kişilerce verilen psikolojik yardımdır.” (Kepçeoğlu, 2001)

1- Rehberlik bir süreçtir.
2-Rehberlik bireye yardım etme işidir

Öte yandan, yardım etme süreci iki boyutludur.
1- Yardım eden kişi
2-Yardımı alan kişi ya da kişiler.
ØRehberlikte hem yardım eden hem de yardım alan önemlidir.
ØBunlar arasındaki ilişkiler asla tek yönlü değildir.
ØHer iki tarafın istekliliği ve gönüllülüğü esastır.
ØRehberlik yardımının etkililiği, yardımı alanın istekliliği ve bu yardımı almaya hazır oluş derecesi ile yakından ilgilidir.
3- Rehberlik yardımı bireye yöneliktir.
4- Rehberlik bilimsel ve profesyonel bir yardımdır.
5- Rehberliğin esası bireyin kendini gerçekleştirmesine yardım etmektir

“Kendini gerçekleştirme” PDR yardımının bütün boyutlarını içine alan bir kavramdır. Rehberlik yardımı ile kendi kişiliğini anlayan birey kendi dünyasını daha gerçekçi bir gözle anlayabilir ve bu şekilde, çevresine daha dengeli ve sağlıklı bir uyum yapabilir.

Özetle: Bireyin kendini anlaması, problemlerini çözebilmesi, kendine en uygun seçimleri yaparak gerçekçi kararlar alabilmesi, kendi kapasitelerini en uygun bir düzeyde geliştirebilmesi, çevresine dengeli ve sağlıklı bir uyum yapabilmesi vb. PDR yardımının esasını oluşturan ve bireyin kendini gerçekleştirme düzeyini geliştiren belirgin sonuçlardandır.

REHBERLİK NE DEĞİLDİR?

a) Rehberlik çocuğun elinden tutup yürütmek, bütün ihtiyaçlarını karşılamak değildir.
b) Rehberlik öğrenciyi korumak, her sıkıntıdan kurtarmak, problemlerini çözmek için doğrudan yardım yapma değildir.
c) Rehberlik öğrenciye öğüt vermek, telkinde bulunmak, tavsiye yapmak değildir.
d) Rehberlik öğrencilere test uygulamak, anket yapmak, fiş doldurmak dosya tutmak gibi rutin işler değildir.
e) Rehberlik okulda disiplini sağlama, öğrencileri tehdit etme, kontrol altında bulundurma, onları yargılama işi değildir.
f) Rehberlik idarenin istek ve arzularını öğrencilere empoze etmek, öğrenci ile okul idaresi arasında aracılık etmek işi değildir.
g) Rehberlik öğrencilerin devamsızlıklarını incelemek, karne yazmak, sekreterlik yapmak değildir.
h) Rehberlik öğrenciyle ahbaplık etmek, sohbet yapmak, dertleşmek değildir.
I) Rehberlik bilgi vermek, ikna etmek inandırarak ve önderlik ederek çocukların davranışlarını etkilemek değildir.

Psikolojik Danışma ve Rehberlikte Yanlış Anlayışlar

1. PDR yardımı bireye TEK YÖNLÜ olarak doğrudan doğruya yapılan bir yardım değildir: PDR yardımı ancak karşılıklı bir etkileşim sonucu gerçekleştirilebilir. PDR yardımında hem yardımı veren, hem de yardımı alan önemlidir. Bunlar arasındaki etkileşim karşılıklıdır. Bu bakımdan, PDR yardımını tek yönlü olarak yardım edenin karşı tarafa bazı şeyler aktarması biçiminde anlamak yanlıştır.

2- PDR’nin temelinde bireye ACIMAK, onu KAYIRMAK, her sıkıntıya düştüğünde bireye KANAT GERMEK gibi bir anlayış yoktur. Rehberlik anlayışında birey güçlü ve değerli bir varlıktır. PDR yardımı ile birey sahip bulunduğu gücü kullanma ve daha da geliştirme olanağına kavuşur. PDR yardımı ile birey karşılaştığı sorunları çözmede kendi kendine yeterli bir düzeye erişebilir. Bunun için PDR yardımı bütün bireylere dönüktür ve her bireyin kendini gerçekleştirme yolunda bu yardımdan kazanacağı şeyler vardır.

3- PDR bireyin sadece DUYGUSAL yanı ile ilgilenmez: PDR yardımında, kuşkusuz duygusal süreçler esastır. Duyguların açıklanması ve anlaşılması bu yardımın özünü oluşturur. Ancak, sürecin özelliğine işaret eden bu durumu, bireyin sadece duygusal yanı ile ilgilenme anlamına almamak gerekir. PDR, bir bütün olarak bireyin tüm gelişimi ile yakından ilgilenir. Buna göre, sosyal, duygusal, zihinsel ve hatta fiziksel nitelik gösteren her türlü gelişim sorunu, mesleki ve eğitsel sorunlar PDR’nin yakından ilgilendiği konulardır.

4- PDR’de kullanılan bütün yöntemler ve teknikler AMAÇ değil, sadece ARAÇtırlar.PDR’de belirli amaçlar için türlü testler, envanterler, anketler ve bilgi fişleri kullanılabilir. Bunlardan elde edilen bilgiler sistematik bir biçimde gruplandırılıp sınıflandırılabilir. Ancak bu bilgilerin bireye dönük olarak etkili bir biçimde kullanılması gerekir. Çünkü PDR’de, bireyin kendini tanıması esastır. PDR yardımında bu amaçla kullanılmayan ve sonuçları öğrencilere yansımayan tüm bilgiler, dosyalar dolusu kadar da çok olsa, gösterişin ötesine geçmezler.

5- PDR bu yardımı alan birey bakımından akademik bir ÖĞRENME konusu ya da DERS değildir. PDR’yi öğretim çalışmalarına eklenmiş ve bu çalışmaların bir uzantısı gibi görmek yanlıştır. Genel bir kural olarak, rehberlik yardımında gerektiğinde bireye verilecek bilgi, sorunun çözülmesinde yardımcı olacak bir kaynağı işaret etmekten öteye geçmemelidir. Rehberlik yardımının merkezi bireyin kendisidir. Yardım konusu olan sorunla ilgili daha çok bilinçlenmek ve gerekli kararı almak üzere bireye yardım esastır.

6- Rehberlik bir DİSİPLİN GÖREVİ değildir: Rehberlik YARGILAMAZ ve CEZA VERMEZ. Okullarda PDR’yi bir disiplin ve kontrol aracı olarak görmek kesinlikle yanlıştır. PDR yardımı ile öğrenci davranışlarının değişebileceği ve böylece öğrencilerin çevresine daha sağlıklı ve dengeli bir uyum yapabilecekleri açısından PDR ile okul disiplini arasında ancak dolaylı bir bağlantı kurulabilir.
7-PDR her türlü problemi hemen çözebilecek SİHİRLİ BİR GÜCE sahip değildir.
PDR yardımında yardımı alan bireyin bu yardımı almaya hazır ve istekli oluşu önemli bir noktadır. Aslında, PDR yardımının amacı bireyin gerçekleşim düzeyini geliştirme olarak bireyin değişmesini ve yeni yaşantılara gelmesini zorunlu kılar. Birey değişme ve gelişmeye açık olduğu sürece PDR yardımının etkililiği artar. Öte yandan bireyin içinde bulunduğu ortam ve koşullar da PDR yardımının etkililiğinde rol oynarlar.



Kendini gerçekleştiren birey

1. Daha yeterli kişiliğe sahiptir.
2. Daha verimlidir.
3. Başkaları hakkında iyi düşüncelere sahiptir.
4. Zamanını iyi kullanır.
5. Kendine saygı duyar.
6. Yaratıcıdır.
7. Geleceğe dönüktür.
8. Değişmeye açıktır.
Rehberliğin Kapsamı

Rehberlik hizmetleri, öğrencinin her yönüyle tüm olarak gelişmesini ve böylece onun kendini gerçekleştirmesini amaçlayan psikolojik yardım hizmetlerini kapsadığı için bu hizmetlerin bir bütünlük içinde verilmesi gerekmektedir.

1- Psikolojik Danışma Hizmeti
Psikolojik danışma “Bireyin karar verme ve problem çözme ihtiyaçlarını karşılayarak gelişim ve uyumunu sürdürmesine yardımcı olmak amacıyla bireyle yüz yüze kurulan psikolojik yardım ilişkisidir.” (Gibson ve Mitchell, 1990)Yardımı alan kişiye “danışan” , yardımı verene de “psikolojik danışman” denir.

2- Oryantasyon Hizmeti
Okula yeni başlayan öğrencilere, eğitim yılı başında, okulu, kurallarını, işleyişini tanıtmak, okul ve çevrede ihtiyaçlarını nasıl karşılayacakları hakkında bilgi vermek ve böylece yeni girdikleri ortama kısa sürede alışmalarına yardımcı olmak üzere yapılan çalışmalardır.
nOkulun kısa bir tarihçesi ile tanıtılması
nOkulun bina ve diğer fiziksel olanakları ile tanıtılması.
nOkulun bulunduğu yakın çevrenin tanıtılması
nOkulda uygulanan eğitim programının tanıtılması
nProgram dışı eğitsel, sosyal ve kültürel etkinliklerin tanıtılması.
nOkulda Psk. Dan.ve Reh. Hizmetlerinin ve diğer öğrenci kişilik hizmetlerinin tanıtılması.
nOkulda uygulanan kuralların tanıtılması.



3- Bireyi Tanıma Hizmeti
Bireyi tanımaya dönük hizmetlerdir. Bireyi tanıma amaçlı kullanılan yöntem ve tekniklerin sonucu TOPLU DOSYA ya kaydedilir.Bütün diğer servislerin ön koşuludur. Temel ilke: Bireyi tanımanın amacı “BİREYİ KENDİSİNE” tanıtmaktır. Bireyin ilgi, ihtiyaçları ve yeteneklerini kendisine tanıtılacak ki birey kendine uygun seçimler yapabilsin. Bu servis ekip işidir. Danışmanların öncülüğünde yapılırken etik kurallara dikkat edilmelidir.


Bireyler hakkında genel olarak bilgi toplanacak alanlar şöyle sıralanabilir.

nKimlikle ilgili tanıtıcı bilgiler
nFiziksel gelişimi ve sağlık durumu
nAile durumu
nSosyal gelişim ve uyumu
nOkul özgeçmişi
nZihinsel özellikleri
nBazı kişilik özellikleri
nEğitsel ve mesleki planları ve amaçları

GİZLİ BİLGİ :

Öğrenildiği zaman bireyi üzecek, etkileyecek ve rahatsız edecek bilgilerdir.
En pratik olarak iki dosya tutulabilir:
1-Danışmanda kalacak özel ve gizli dosya
2-Bu dosya anne-baba, öğretmenler müdür vb. kişilere gösterilebilecek olan toplu dosyadır.

4-Bilgi Toplama ve Yayma Hizmeti

Üst öğrenim kurumları hakkında, okulun programı hakkında ve meslekler hakkında elde edilen bilgilerin öğrencilere, velilere sunumudur. Görevi ya da amacı; Öğrencinin ihtiyaç duyduğu her türlü eğitsel ve mesleki bilgileri toplayıp öğrenciye sunmaktır.

Bilgi toplama ve yayma servisinin görevleri 3 aşamada gerçekleşir:
1-Bilgileri toplamak:
2-Bilgilerin sınıflandırılması:
3-Bilgilerin paylaşılması:

5-Yöneltme ve Yerleştirme Hizmeti

Bireyin kendine uygun bir mesleğe, programa ya da üst öğrenim kurumuna yerleşmesi için yapılan hizmetlerdir.
Yerleştirme hizmetlerinin temel görevi: Bireyin kendi ilgi, yetenek, ihtiyaçları ve istekleri doğrultusunda okul içi ve okul dışı yapılan yerleştirmelerdir.

Bu hizmetlerin niteliği esas alınarak 3 gruba ayrılır.

1) Eğitsel yerleştirme
2) Mesleki yerleştirme
3) Sosyal yerleştirme


6-İzleme ve Değerlendirme Hizmeti

Yardım alan öğrencilerin izlenmesi, yöneltme ve yerleştirme sonucunun izlenmesi hizmetleridir. Mezunları izleme araştırması, yapılan etkinliklerin değerlendirilmesi
Psikolojik Danışma yardımı alan öğrencilerin bulundukları ortamlarda uyum ve gelişim durumları hakkında sürekli bilgi edinmek için yapılan çalışmaları içerir.

7-Müşavirlik (Konsültasyon) Hizmeti

Okuldaki rehberlik uzmanının, öğretmen ve yöneticilerin ortak bir rehberlik anlayışı kazanmaları, bu alanlardaki bilgi ve becerilerini artırmaları için onlara yardımcı olmasıdır.

Okullarda müşavirlik hizmetleri içinde sayılabilecek çalışmalardan bazıları şöyle sıralanabilir:
ØÖğretmenlerden beklenen sınıf-içi rehberlik uygulamalarında öğretmenlerle yardımlaşma.
ØSınıf öğretmenleri ili işbirliği yapma
ØOkul rehberlik saatlerinde uygulanacak rehberlik programını hazırlamada ve uygulamada yönetici, sınıf-öğretmeni ve diğer öğretmenlerle yardımlaşma.
ØOkuldaki tüm imkanların PDR Hizmetlerine daha uygun olarak kullanılmasında okul müdürü ve diğer yöneticilerle anlayış ve işbirliği sağlama.

8- Araştırma ve Değerlendirme Hizmetleri

Uygulanmakta olan psikolojik danışma ve rehberlik programlarının etkililiği ve bu programların yıldan yıla geliştirilip yenilenmesi ancak araştırma ve değerlendirme hizmetleri ile sağlanabilir.
Okullardaki psikolojik danışma ve rehberlik uygulamaları içinde düşünülecek araştırma ve değerlendirme konularından bazıları şöyle sıralanabilir:

ØÖğrencilerin PDR yardımlarına duydukları ihtiyacın belirlenmesi.
ØÖğrencilerin başarısını etkileyen çeşitli etmenlerin incelenmesi.
ØÖğrencilerin belli başlı öğrenme güçlüklerinin ortaya çıkarılması.
ØÖğrencilerin yetenekleri ile başarı durumlarının karşılaştırılması.
ØÖğrencilerin çeşitli problemlerinin incelenmesi.
ØSıralanan bu konulardan her biri psikolojik danışma ve rehberlik programını değerlendirmede kullanılabilecek bazı değerler ortaya koyabilir.
ØAraştırma ve değerlendirme hizmetleri ile ilgili etkinliklerde etik kurallara mutlaka uyulmalıdır.

9- Çevre ve Veli ile İlişkiler
Çevre ve veli ile kurulacak yakın ilişkiler okuldaki psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin etkililiğini artırır.

PDR hizmetlerinde ve bu hizmetlerin hemen hemen her aşamasında velilerle ilişki kurulması ve işbirliği sağlanmasının gereği ve önemi üzerinde sık sık durulmalıdır. Buna göre, her fırsatta okuldaki psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri, eğitim programı ve çocuklarının yetenek, ilgi, başarı ve gelişim durumları hakkında velilere açıklamalarda bulunmak gerekir.





REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANIN İLKELERİ

1. Rehberliğin temelinde, insan hak ve sorumlulukları ile yakından ilgili demokratik ve insancıl bir anlayış vardır.
2. Rehberlik anlayışı, her türlü çalışması ile öğrenciyi merkeze alan bir sistemi öngörür.
3. Rehberlik yardımının esası, öğrencilerin kendi kişiliklerini daha iyi anlamaları ve problemlerine çözüm yolları bulmada onların kendi kendilerine yeter bir duruma gelmelerini sağlamaktır.
4. Rehberlik hizmetleri öğrencinin her yönüyle gelişmesi ve kendini gerçekleştirmesine yardım etmelidir.
5. Rehberlik uygulamalarında öğrenci ile ilgili herkesin ortak bir anlayış ve işbirliği içinde çalışması gereklidir.
6. Rehberlik uygulamaları her okulun amaç ve ihtiyaçlarına uygun alanlarda yoğunlaştırılmalıdır.
7. Öğrencilere rehberlik yardımı verirken onları türlü yönleri ile tanımak gerekir.
8. Rehberlik hizmetleri planlı, programlı, örgütlenmiş bir biçimde ve profesyonel bir düzeyde sunulmalıdır.

Resmi Gazete’de 17.04.2001 tarihinde yayınlanan 24376 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetler Yönetmeliği’ne göre Rehberliğin İlkeleri

a) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri, eğitim kurumlarının eğitim-öğretim etkinlikleri bütünlüğü içinde yer alır.
b) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri tüm öğrencilere açık bir hizmettir.
c) Her öğrenci eğitim sürecinde kendisine sunulan seçenekler arasında seçme özgürlüğüne sahiptir.
d) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde insana saygı esastır
e) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin bireysel
boyutunda gizlilik esastır.
f) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri öğrenci, veli, uzman, öğretmen ve yönetici gibi ilgililerin iş birliği ile yürütülür.g) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde bireysel farklılıklara saygı esastır.
h) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yürütülmesinde hem bireye hem de topluma karşı sorumluluk söz konusudur.ı) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yürütülmesinde bilimsellik esastır.

REHBERLİĞİN ÇEŞİTLERİ

Rehberlik hizmetlerini çeşitlere ayırarak incelemek, sistemli bir yaklaşım olması bakımından yararlıdır. Fakat rehberliğin amaç ve ilkelerine yaklaşımda bir değişikliğe neden olmaz.
1- Birey sayısına göre rehberlik çeşitleri;
a) Bireysel rehberlik
b) Gurup rehberliği
2- Eğitim uygulamaları düzeylerine göre;
a) İlkokullarda rehberlik
b) Orta okullarda rehberlik
c) Lisedeki rehberlik
d) Üniversitelerde rehberlik
e) Yaygın eğitim kurumlarında rehberlik
3- Rehberliğin temel işlevlerine göre rehberlik çeşitleri;
a) Uyum sağlayıcı rehberlik
b) Yönlendirici rehberlik
c) Ayarlayıcı rehberlik
4- Sorun alanlarına göre rehberlik;
a) Eğitsel sorunlarla ilgili rehberlik
b) Mesleki sorunlarla ilgili rehberlik
c) Kişisel sorunlarla ilgili rehberlik
5- Kurum türlerine göre rehberlik;
a) Eğitim kurumlarında rehberlik
b) Sağlık kurumlarında rehberlik
c) Sosyal yardım ve hayır kurumlarında rehberlik
d) Adli kurumlarda rehberlik
e) Endüstri alanında rehberlik


REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNİN
ÖRGÜTLENMESİ
İl ve ilçe düzeyinde RPDH’nin ve bu hizmetlerin verildiği RAM ile eğitim öğretim kurumlarındaki işleyiş 24376 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği kuruluş ve işleyişe ilişkin esasları düzenlemektedir.

Her ilde RPD Hizmetlerinin il düzeyinde PLANLANMASI ve KURUMLAR ARASI İŞBİRLİĞİNİN sağlanması amacıyla RPDH il danışma komisyonu, yılda en az Eylül ve Haziran ayı olmak üzere iki kez toplanır.

RPDH İL DANIŞMA KOMİSYONU GÖREVLERİ

1. Eylül ayında yapılacak toplantıda, il ve ilçelerde yapılması düşünülen rehberlik ve psikolojik danışma çalışmalarına ilişkin gerekli ihtiyaçları belirler, çalışmalarla ilgili önerileri değerlendirir ve bunların sağlanması yönünde karar alır.
2. Haziran ayında yapılacak olan toplantıda il ve ilçelerde yapılan rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin sonuçlarının değerlendirir. Sonraki öğretim yılı için önerilerde bulunur.
3. Her iki toplantıda da alınan kararların, toplantıların yapıldığı ay içerisinde ildeki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri bölümünce Bakanlığa gönderilmesini sağlar.

REHBERLİK PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÜRÜTME KOMİSYONUNUN GÖREVLERİ
1. RPD servisince hazırlanan yıllık plan ve yürütme planını inceler, bu konudaki görüşlerini bildirir. Uygulanması için gerekli önlemleri karara bağlar.
2. RPD hizmetlerinin yürütülmesi sırasında hizmetlere ilişkin çalışmaları ve ortaya çıkan sorunları inceler, değerlendirir ve bunların çözümüne ilişkin önlemleri belirler.
3. Yapılacak çalışmalarda birey aile ilgili kurum kuruluşlara yönelik iletişim ve işbirliğine yönelik önlemleri belirler.
4. Eğitim ortamında; öğrenciler aileler, yöneticiler öğretmenler ve psikolojik danışmanlar arasında sağlıklı ve uyumlu ilişkiler kurulabilmesi için gerekli önlemleri görüşür ve yapılacak çalışmaları belirler.

5. Yönlendirmeye ilişkin eğitsel ve mesleki rehberlik çalışmalarında ve öğrencileri yönlendirmede, okuldaki eğitim etkinlikleri ile eğitsel etkinliklerden karşılıklı olarak yararlanılabilmesi için gerekli önlemleri ve çalışmaları belirler.

OKUL MÜDÜRLERİNİN DESTEĞİ; REHBERLİK HİZMETLERİNİN SAĞLIKLI BİR ŞEKİLDE YÜRÜTÜLEBİLMESİNİN, OLMAZSA OLMAZLARINDAN BİRİDİR.

OKUL MÜDÜRÜNÜN REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİNE İLİŞKİN GÖREVLERİ
a) Okulda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için, hizmetin gerektirdiği fiziksel şartları ve uygun çalışma ortamını hazırlar, kullanılacak araç ve gereci sağlar.
b)
Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonunu kurar, bu komisyona başkanlık eder.
c) Okulun rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili yıllık program ve yürütme plânının hazırlanmasını sağlar ve uygulanmasını izler.
d) Okulun psikolojik danışman ihtiyacını, öğrenci sayısını ve bu sayıdaki artışı dikkate alarak belirler ve bulunduğu il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün ilgili bölümüne bildirir.
e) Okulda birden fazla psikolojik danışman varsa birini koordinatör olarak görevlendirir.
f) Rehberlik ve psikolojik danışma servisinde birden fazla psikolojik danışman olması hâlinde; program, plânlama, araştırma gibi birlikte yapılması gereken görevler dışında, hizmetlerin yürütülmesinde öğrenci sayıları, sınıflar, meslekî formasyon ve özel beceriler gibi ölçütlere göre gerektiğinde psikolojik danışmanlar arasında iş bölümü yapar.
Ancak bu iş bölümünün dengeli olmasına ve hizmetlerin gerektirdiği eş güdüm ve bütünlüğü zedelememesine dikkat eder.
g) Rehberlik ve psikolojik danışma servisiyle iş birliği yaparak okuldaki öğretmenleri her sınıfa bir sınıf rehber öğretmeni olmak üzere görevlendirir. Zorunlu olmadıkça sınıf rehber öğretmenlerini sınıftaki öğrencilerin mezuniyetine kadar değiştirmez ve sınıf rehber öğretmenlerini bir zorunluluk bulunmadıkça yönetim işlerinde görevlendirmez.
h) Okuldaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin ve bu konudaki programın verimli ve düzenli bir biçimde yürütülmesi için psikolojik danışman, sınıf rehber öğretmenleri, öğrenciler ve veliler arasında eş güdümü sağlamak için gerekli özeni gösterir.
ı) Öğrencileri yönlendirme çalışmalarında rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisi elemanları, öğrenciler, veliler, sınıf rehber öğretmenleri, branş öğretmenleri ve diğer yöneticiler arasında iş birliği ve organizasyon ile değerlendirme sonuçlarının bir bütünlük içinde kayıtlarının tutulmasını sağlar.
i) Başka eğitim-öğretim kurumlarından gelen öğrencilerin gelişim dosyalarını, geldikleri eğitim kurumlarından ister ve rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletir.
j) Rehberlik ve psikolojik danışma servisince hazırlanan program ile yürütme plânının birer örneğini ders yılının başladığı ilk ay içerisinde, yıl sonu çalışma raporunun bir örneğini ise ders yılının tamamlandığı ay içerisinde bağlı bulunduğu rehberlik ve araştırma merkezine gönderir.

MÜDÜR YARDIMCILARININ REHBERLİK HİZMETLERİNE İLİŞKİN GÖREVLERİ

a) Sorumlu olduğu sınıflardaki öğrencilere ilişkin sorunları ve bu öğrencilerle ilgili gerekli bilgi ve belgeleri rehberlik ve psikolojik danışma servisine iletir.

b) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu toplantılarına katılır.
c) Okul müdürünün vereceği rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleriyle ilgili diğer görevleri yapar.

Koordinatör Psikolojik Danışmanın Görevleri

Madde 49- Koordinatör psikolojik danışman aşağıdaki görevleri yapar:
a)Rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile okul yönetimi arasındaki koordinasyonu sağlar.
b) Rehberlik ve psikolojik danışma servisinin hazırladığı okulun rehberlik programlarını ve
çalışma raporlarını onaylanmak ve birer örneğini rehberlik ve araştırma merkezine
gönderilmek üzere okul müdürüne iletir.
c) Uygulanan rehberlik programları, gerçekleştirilen ve yapılacak olan rehberlik
etkinliklerine ilişkin olarak öğretmenler kuruluna bilgi verir.
d) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri etkinliklerine servis elemanı olarak fiilen katılır.

Madde 50 - Psikolojik danışman aşağıdaki görevleri yapar:

a) İl çerçeve programını temel alarak okulunun rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını sınıf düzeylerine, okulun türüne ve öğrencilerin ihtiyaçlarına göre hazırlar.
b) Rehberlik programının ilgili kısmının uygulanmasında sınıf öğretmenlerine rehberlik eder.
c) Okulunun tür ve özelliklerine göre gerekli eğitsel ve meslekî rehberlik etkinliklerini plânlar, programlaştırarak uygular veya uygulanmasına rehberlik eder.
d) Bireysel rehberlik hizmetlerini alanın ilke ve standartlarına uygun biçimde yürütür.
e) Eğitsel, meslekî ve bireysel rehberlik çalışmaları için öğrencilere yönelik olarak bireyi tanıma etkinliklerini yürütür.
f) Bireysel rehberlik hizmetleri kapsamında formasyonu uygunsa psikolojik danışma yapar.
g) Sınıflarda yürütülen eğitsel ve meslekî rehberlik etkinliklerinden, uygulanması rehberlik ve psikolojik danışma alanında özel bilgi ve beceri gerektirenleri uygular.
h) Okul içinde rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleriyle ilgili konularda araştırmalar yapar, bunların sonuçlarından yararlanılmasını sağlar.
ı) Öğrencinin mezun olacağı dönemde, okuldaki tüm eğitim-öğretim sürecindeki gelişimini, yönlendirilmesi açısından önemli özelliklerini ve bu konudaki önerilerini içeren bir değerlendirme raporunu sınıf rehber öğretmeni, veli, öğrenci ve okul yönetiminin iş birliğiyle hazırlar. Bu raporun aslını öğrenci gelişim dosyasına koyar, bir örneğini de öğrenciye veya velisine verir.
i) Eğitim-öğretim kurumundaki seçmeli derslerin konulmasında çevre koşulları, okulun olanakları, öğretmen sayısı ve branşı da gözetilerek yeni seçmeli derslere ilişkin araştırma yapar, bu derslerin zümre öğretmenlerince gerçekleştirilecek program çalışmalarında alanı ile ilgili görüşlerini bildirir.
j) Okulda özel eğitim gerektiren öğrenci varsa veya kaynaştırma eğitimi sürdürülüyorsa, bu kapsamdaki öğrencilere ve ailelerine gerekli rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini rehberlik ve araştırma merkezinin iş birliğiyle verir.
k) Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin öğrenci gelişim dosyalarını ve diğer gerekli kayıtları tutar, ilgili yazışmaları hazırlar ve istenen raporları düzenler.
o) Ailelere, öğrencilere, sınıf rehber öğretmenlerine ve gerektiğinde diğer okul personeline yönelik hizmet alanına uygun toplantı, konferans ve panel gibi etkinlikler düzenler.
p) Okulda rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin komisyonlara ve toplantılara katılır, gerekli bilgileri verir, görüşlerini belirtir.
r) Orta öğretim kurumlarında Millî Eğitim Bakanlığı Orta öğretim Kurumları Ödül ve Disiplin Yönetmeliğinin ilgili maddesinde belirtilen görevi yapar.
s) Ders yılı sonunda bu alanda yapılan çalışmaları değerlendirir, sonuçlarını ve gerekli bilgileri içeren bir rapor hazırlar.

SINIF REHBER ÖĞRETMENİNİN GÖREVLERİ

a) Okulun rehberlik ve psikolojik danışma programı çerçevesinde sınıfın yıllık
çalışmalarını plânlar ve bu plânlamanın bir örneğini rehberlik ve psikolojik danışma servisine verir.
b) Rehberlik için ayrılan sürede sınıfa girer. Sınıf rehberlik çalışmaları kapsamında eğitsel ve meslekî rehberlik etkinliklerini, rehberlik servisinin organizasyonu ve rehberliğinde yürütür.
c) Sınıfındaki öğrencilerin öğrenci gelişim dosyalarının tutulmasında, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri servisiyle iş birliği yapar.
d) Sınıfa yeni gelen öğrencilerin gelişim dosyalarını rehberlik ve psikolojik danışma servisi ile iş birliği içinde inceler, değerlendirir.
e) Çalışmalarda öğrenci hakkında topladığı bilgilerden özel ve kişisel olanların gizliliğini korur.
f) Sınıfıyla ilgili çalışmalarını, ihtiyaç ve önerilerini
belirten bir raporu ders yılı sonunda ilk hafta içinde rehberlik servisine iletir.
g) Öğrencilerin ilgi, yetenek ve akademik başarıları doğrultusunda eğitsel kollara yöneltilmeleri konusunda psikolojik danışmanla iş birliği yapar.
h) Okul müdürünün vereceği, hizmetle ilgili diğer görevleri yapar.

İlköğretimde 1'inci sınıftan 5'inci sınıfa kadar olan sınıfları okutan öğretmenler de bu görevleri kendi sınıflarında; üst sınıflardaki sınıf rehber öğretmenleri gibi, öğrencilerinin yaş, gelişim, eğitim durumları, bireysel özellikleri ve gereksinimleri doğrultusunda, rehberlik ve psikolojik danışma servisinin eş güdümünde yürütürler.

ÖĞRENCİLERİN TANINMASI GEREKEN YÖNLERİ

nSağlık durumu,
nYetenekler,
nİlgiler,
nBaşarı,
nKişilik özellikleri,
nBenlik algısı,
nSosyal destek sistemi (Çevre) (Yıldırım, s.146; Kuzgun, s.33).

BİREYİ TANIMA ÇALIŞMALARINDA ELE ALINMASI GEREKEN KONULAR
nÖğrencinin Ailesinin Sosyo-Ekonomik Durumu,
nÖğrenci-Aile İlişkileri,
nBedensel Gelişimi ve Sağlığı,
nZihinsel ve Dilsel Gelişimi,
nDuygusal ve Toplumsal Gelişimi,
nOkul Eğitimi ve Başarı Durumu,
nOkul Dışı Etkinliklere Katılımı,
nÖğrencinin İlgileri ve Yetenekleri,
nGeleceğe Yönelik Planları ve Mesleki Eğilimleri.

BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI (1)

nBireyin anlattıklarına dayanan teknik ve araçlar
nGözleme dayanan teknik ve araçlar
nÖlçmeye dayanan teknik ve araçlar (Bakırcıoğlu, s.142)

BİREYİN ANLATTIKLARINA DAYANAN TEKNİK VE ARAÇLAR

nGörüşme
nPsikolojik danışma
nÖğrenci tanıma fişi
nOtobiyografi
nİstek listesi
nZaman çizelgesi
nProblem tarama listeleri
nAnı defteri
nAnket

GÖZLEME DAYANAN TEKNİK VE ARAÇLAR
nGözlem ve olay kaydı
nDereceleme ölçekleri
nKimdir bu? Tekniği
nToplumsal ilişki ölçümü
nRol dağıtım tekniği
nToplumsal oyun
nRuhsal oyun
nGrupta sağaltım
nOyunla sağaltım

ÖLÇMEYE DAYANAN TEKNİK VE ARAÇLAR
nGenel yetenek testleri
nÖzel yetenek testleri
nOkuma yeteneği testleri
nBaşarı testleri
nİlgi testleri
nTutum testleri
nKişilik test ve envanterleri
nYansıtma testleri

BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI (2)
nTest teknikleri
Yetenek, başarı, kişilik, ilgi ve tutum testleri, envanterler vb.
nTest dışı teknikler
Anket, görüşme, gözlem, sosyometrik teknikler vb. (Yıldırım, s.148).

BİREYİ TANIMA TEKNİKLERİNİN SINIFLANDIRILMASI (3)
nStandart testler
lMaximum performans testleri (yetenek testleri, başarı testleri)
lTipik davranış testleri (ilgi envanterleri, kişilik test ve envanterleri, tutum testleri)
nDurumsal testler
Deneysel araştırmalarda, belli koşullar yaratılarak bireyin bu ortamda tek başına kaldığı zaman ne tür davranışlarda bulunduğu izlenmektedir (aynalı oda, kopya çekme davranışı)
nKendini anlatma teknikleri
nGözlemsel teknikler (Yıldırım, s.149).

KAYNAKLAR:
BAKIRCIOĞLU, Rasim. İlköğretim Ortaöğretim ve Yükseköğretimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma. Ankara: Bakırcıoğlu Yayınları, 1985.
BAKIRCIOĞLU, Rasim. Rehberlik ve Psikolojik Danışma, Turhan Kitapevi; 1994
KUZGUN, Yıldız. Rehberlik Ders Notu. A.Ü.E.B.F. Eğitim Araştırmaları Merkezi, Ankara. 1981.
KUZGUN, Yıldız. Rehberlik ve Psikolojik Danışma, ÖSYM Yayınları; 1995
ÖZOĞLU, Süleyman Çetin. Eğitimde Rehberlik ve Psikolojik Danışma, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara; 1997
TAN, Hasan. Psikolojik Danışma ve Rehberlik , MEB Yayınları, İstanbul; 1992
AKDENİZ, Necdet. Öğrenci Tanıma Teknikleri. Kırşehir R.A.M. Mart-1992/1 Yayını.







ÖZEL EĞİTİM

ÖZEL EĞİTİMİN TANIMI VE ÖNEMİ

Bireyler birbirinden farklı özelliklere sahip olup,benzerliklerini ve farklılıklarını dikkate alan, gelişmekte ve değişmekte olan dünyaya ayak uydurmalarını sağlayacak bir eğitim sürecine gereksinim duymaktadır.
Beden ,zihin,duygusal ve sosyal gelişim özellikleri yönünden normal çocukların
gelişim özelliklerinden ayrılan çocukların eğitim ve öğretim işlerini kapsayan çalışmalar “Özel Eğitim” olarak tanımlanmaktadır.

“Özel eğitim gerektiren bireylerin eğitim gereksinmelerini karşılamak için özel olarak yetiştirilmiş personel, geliştirilmiş eğitim programları ve yöntemleri ile onların özür ve özelliklerine uygun ortamlarda sürdürülen eğitime "özel eğitim" denir.”

Özel gereksinimi olan bireylerin;
lMümkün olan en erken dönemde,
lGereksinimlerine uygun eğitim ortamlarında,
lUygun yöntem ve araçlar kullanılarak desteklenmesi,

kapasitelerini en üst seviyede kullanabilmeleri açısından önemlidir.

T.C. DEVLETİ ANAYASASINA GÖRE
l“Bireysel farklılıkları nedeniyle uyarlamalar yapılmaksızın normal eğitim olanaklarından yararlanamayan bireylerde, tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları gibi eğitim ve öğretim hürriyetine sahiptir.

Ayrıca Anayasa ;

l“Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır”

ifadesiyle T.C. Devletini özel eğitim hizmetlerinden sorumlu kılmıştır.

Ulusal ve uluslararası sözleşmelerde; “Eğitimde Fırsat Eşitliği” ilkesine göre zorunluluk arz etmektedir.

ÖZEL EĞİTİMDE TANIMLAR VE TERİMLER
TERİMLER
Bu terimlerden bazıları;

lÖzel gereksinimi olan bireyleri,

lYapılan tıbbi yada eğitsel çalışma ve düzenlemeleri

ifade etmektedir.

TERİMLER
Özel gereksinimi olan bireyi ele alan terimler;
lÖzel eğitime ihtiyacı olan çocuk,
lÖzel eğitim gerektiren çocuk,
lÖzel eğitim ve öğretime muhtaç çocuk,
lSakat çocuk,
lArızalı çocuk,
TERİMLER
Özel gereksinimi olan bireyi ele alan terimler;
lÖzürlü çocuk,
lEngelli çocuk,
lAyrıcalıklı çocuk,
lAnormal çocuk,
lProblemli çocuk’tur.

TERİMLER
Özel eğitim hizmetleri ile ilgili terimler
lÖzel eğitim kurumu,
lÖzel sınıf,
lÖzel derslik,
lGezici öğretmenlik,
lKaynak oda,
lKaynak okul,

TERİMLER
Özel eğitim hizmetleri ile ilgili terimler
lİşbirlikli öğretim uyarlama,
lZenginleştirme,
lRehabilitasyon merkezi,
lRehberlik servisi,
lÖzel eğitim birimi, vb.

TERİMLER

YETERSİZLİK:Zedelenme yada bazı sapmalar sonucu, bir insan için normal kabul edilen bir etkinliğin yada yapımın önlenmesi, sınırlanması haline yetersizlik denilmektedir. Geçici-kalıcı, giderilebilir-giderilemez, gelişen-gerileyen, etkisi
durumdan duruma değişebilen, bireysel özellikler göstermektedir.

ÖZÜR-ENGEL:Bireyin yaşamı boyunca yaşına, cinsiyetine, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak oynaması gereken roller bulunmaktadır. Bireyin ,yetersizlik yüzünden bu rollerini gereği gibi yerine getiremediği duruma özür-engel denilmektedir. Özür- engel sosyal çevrenin bireyden istekleri beklentileri sonucu ortaya çıktığı için özür-engel bireyin kendi problemi olmaktan çıkıp sosyal bir problem olmaktadır.

ÖZEL GEREKSİNİMİ OLAN BİREY: Beden, zihin, duygu ve sosyal özelliklerindeki olağan dışı ayrıcalıkları nedeniyle normal eğitim hizmetlerinden yeterince yararlanamayan çocuklar “özel eğitime muhtaç çocuklar” şeklinde tanımlanmaktadır.

573 KHK’DE;“Özel eğitim gerektiren birey çeşitli nedenlerle bireysel özellikleri ve eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren bireydir.” şeklinde tanımlanmaktadır.

SAKATLIK: Bedensel, zihinsel, ruhsal ve sosyal özelliklerinde muayyen bir oranda ve sürekli olarak işlev kaybı ve bozukluğu sonucu normal yaşamın gereklerine uymama durumudur.

EN AZ KISITLAYICI EĞİTİM ORTAM: Özel gereksinimli bireyin ailesi ve akranlarıyla en fazla birlikte olabileceği ve aynı zamanda eğitim gereksinimlerinin en iyi şekilde karşılanabileceği ortam o birey için “En Az Kısıtlayıcı Eğitim Ortamı” ifade etmektedir.


KAYNAŞTIRMA: Özel gereksinimi olan öğrencilerin gereksinimine göre belirlenmiş,
çeşitli düzeylerde normal akranlarıyla eğitim görmesidir.

ÖZEL EĞİTİMİN İLKELERİ

Türk Milli Eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda özel eğitimle ilgili temel ilkelere 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname' de yer verilmiştir. Bu ilkeler şunlardır:

1. Özel eğitim, genel eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
2. Her özel eğitime muhtaç çocuk; türü ve derecesine bakılmaksızın özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
3. Özel eğitime erken başlamak esastır.
4. Özel eğitim hizmetleri, çocukların özür ve özellikleri dikkate alınarak, mümkün olduğu kadar çocuğun yakınına götürülecek biçimde planlanır.
5. Durumları ve özellikleri uygun olan özel eğitime muhtaç çocuklar,normal çocukların eğitimleri için açılmış olan okul ve eğitim kurumlarında eğitilmeleri için gerekli tedbirler alınır.
6. Özel eğitime muhtaç çocukların genel mesleki eğitimleri ile rehabilitasyonlarının kesintisiz sürdürülmesi esastır.
7. Özel eğitime muhtaç çocukların okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, mesleki eğitim ve yaygın eğitim hizmetleri Bakanlıkça planlanır,ilgili kuruluşlarca yürütülür

Ülkemizdeki özel eğitim hizmetleri, engel gruplarına göre oluşturulmuş özel eğitim okullarında yürütülmektedir. Ayrıca, özel eğitim gerektiren öğrencilerin normal okullarda akranlarıyla birlikte eğitim görmelerine de önem verilmektedir. "Kaynaştırma" olarak tanımlanan bu uygulamaların yaygınlaştırılmasına çalışılmaktadır.

Ülkemizde halen; görme, işitme, ortopedik (Spastik), zihinsel engelliler, süreğen hastalığı olanlar, uyum güçlüğü olanlar, dil ve konuşma güçlüğü olanlar, otistik, üstün ve özel yetenekliler, olmak üzere sekiz ayrı gruba özel eğitim okul ve kurumlarında (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Tanımlar Madde-4’de geçen tüm engelli bireyler) kaynaştırma uygulamalarında özel eğitim tedbirleri alınarak eğitim hizmetleri verilmektedir.

ÖZEL EĞİTİMİN AMAÇLARI

Türk Milli Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda özel eğitim gerektiren bireylerin;

*Toplum içindeki rollerini gerçekleştiren, başkaları ile iyi ilişkiler kuran, işbirliği içinde çalışabilen, çevresine uyum sağlayabilen, üretici ve mutlu bir yurttaş olarak yetişmelerini,
*Kendi kendilerine yeterli bir duruma gelmeleri için temel yaşam becerilerini geliştirmelerini,
*Uygun eğitim programları ile özel yöntem, personel ve araç gereç kullanarak ilgileri, ihtiyaçları, yetenekleri ve yeterlilikleri doğrultusunda üst öğrenime, iş ve meslek alanlarına ve hayata hazırlanmalarını amaçlar.

ÖZEL EĞİTİMİN İLKELERİ

Türk Milli Eğitimini düzenleyen genel esaslar doğrultusunda özel eğitimle ilgili temel ilkelere 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname' de yer verilmiştir. Bu ilkeler şunlardır:

1. Özel eğitim, genel eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.
2. Her özel eğitime muhtaç çocuk; türü ve derecesine bakılmaksızın özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
3. Özel eğitime erken başlamak esastır.
4. Özel eğitim hizmetleri, çocukların özür ve özellikleri dikkate alınarak, mümkün olduğu kadar çocuğun yakınına götürülecek biçimde planlanır.
5. Durumları ve özellikleri uygun olan özel eğitime muhtaç çocuklar,normal çocukların eğitimleri için açılmış olan okul ve eğitim kurumlarında eğitilmeleri için gerekli tedbirler alınır.
6. Özel eğitime muhtaç çocukların genel mesleki eğitimleri ile rehabilitasyonlarının kesintisiz sürdürülmesi esastır.
7. Özel eğitime muhtaç çocukların okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, mesleki eğitim ve yaygın eğitim hizmetleri Bakanlıkça planlanır,ilgili kuruluşlarca yürütülür

Özel eğitimin temel ilkeleri

(ÖEH Yönetmeliği) MADDE 6 – (1) Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkeleri doğrultusunda özel eğitimin temel ilkeleri şunlardır;
a) Özel eğitime ihtiyacı olan tüm bireyler; eğitim ihtiyaçları, ilgi, yetenek ve yeterlilikleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır.
b) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitimine erken yaşta başlanır.
c) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür.
ç) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, eğitim performansları dikkate alınarak, amaç, içerik ve öğretim süreçlerinde ve değerlendirmede uyarlamalar yapılarak, akranları ile birlikte eğitilmelerine öncelik verilir.
d) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için, rehabilitasyon hizmetlerini sağlayacak kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
e) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin bireysel yeterlilikleri ve tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri dikkate alınarak, bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilir ve eğitim programları bireyselleştirilerek uygulanır.
f) Ailelerin, özel eğitim sürecinin her boyutuna aktif olarak katılımları ve eğitimleri sağlanır.
g) Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, üniversitelerin ilgili bölümleri ve özel eğitime ihtiyacı olan bireylere yönelik etkinlik gösteren sivil toplum kuruluşları ile iş birliği içinde çalışılır.
ğ) Özel eğitim hizmetleri, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır.

Görme Engelliler ve Ülkemizdeki Eğitimleri

Özel eğitim okullarında, görme engellilere ve az görenlere; okul öncesi ve ilköğretim düzeyinde eğitim hizmetleri sunulmaktadır.

İlköğretim düzeyindeki görme engelliler okullarının tümü yatılıdır, gündüzlü devam imkanı da sağlanmaktadır. Kaynaştırma ve özel eğitim sınıfı uygulamaları da vardır.
İlköğretim ders kitapları Braille (kabartma yazı) olarak Görme Engelliler Basımevi ve Akşam Sanat Okulu'nda basılmakta, diğer araç gereçler Ders Aletleri Yapım Merkezi‘nde üretilmektedir.

Türkiye’deki Görme Engelliler ilköğretim okulları ile Görme Engelliler Basımevi ve Akşam ve Sanat Okulu’nda eğitim görmektedirler.

İşitme Engelliler ve Ülkemizde İşitme Engellilerin Eğitimi

Özel eğitim okullarında işitme engellilere okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde yatılı ve gündüzlü hizmet verilmektedir.

Orta öğretimlerini normal okullarda sürdürmeleri esas alınmakla birlikte meslek liselerine sınavsız yerleştirilmeleri sağlanmış ve İşitme Engelliler Meslek Liseleri açılmıştır. İşitme engelli öğrenciler kaynaştırma uygulamalarıyla da eğitim-öğretimlerini sürdürmektedirler.

Özel eğitim okullarında işitme engellilere okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim düzeyinde eğitim verilmektedir. Okul öncesi eğitimi dışında her kademede, işitme engelli öğrenciler yatılı ve gündüzlü olarak eğitim görmektedir.

İşitme engelli çocukların okul öncesi eğitimlerinde, çocuklara günlük yaşamda gerekli bazı temel davranışlar kazandırılmakta ve ilköğretime hazırlanmaktadır. İşitme engellilerin orta eğitimlerinin normal orta ortaöğretim kurumlarında sürdürmeleri teşvik edilmektedir. Böylelikle akranlarıyla sosyal ve duygusal yönden hayatı paylaşımları sağlanmaktadır.

İşitme engelli çocukların okul öncesi eğitimlerinde, çocuklara günlük yaşamda gerekli bazı temel davranışlar kazandırılmakta ve ilköğretime hazırlanmaktadır. İşitme engellilerin orta eğitimlerinin normal orta ortaöğretim kurumlarında sürdürmeleri teşvik edilmektedir. Böylelikle akranlarıyla sosyal ve duygusal yönden hayatı paylaşımları sağlanmaktadır.

İşitme engelli çocukların eğitimlerinde ortam düzenleme, eğitim kalitesini büyük ölçüde etkilemektedir. Sınıfların yalıtımı, uygun araç-gereç ile donatımı ve çocukların bireysel-grup işitme cihazları ile eğitimi faaliyetlerine katılımları esastır.

Bakanlığımız işitme engelliler okulları ve işitme engelliler özel sınıflarının uygun eğitim ortamlarına kavuşturulması yönünde yürüttüğü çalışmaları devam ettirmektedir. İşitme engelliler ilköğretim okullarında dudaktan anlama ve ses eğitimi çalışmaları, Türkçe dersi içinde ve çocukların davranış gelişimlerine uygun olarak düzenlenmektedir.

İşitme engelliler ilköğretim okullarından ve özel sınıf kaynaştırma programından mezun olan öğrencilerden durumu uygun olanlar İşitme Engelliler Meslek Liselerine veya Endüstri Meslek , Ticaret Meslek ya da Kız Meslek liselerine Bakanlığımızca sınavsız olarak yerleştirilmektedir. Meslek eğitimi başlıca; el sanatları-çiçek, giyim, metal işleri, ağaç işleri, makine ressamlığı, bilgisayar, elektrik vb alanlarda verilmektedir.

2002-2003 verilerine göre işitme kaybı olan 4 / 18 yaşı grubundaki çocuklara eğitim-öğretim hizmeti veren Bakanlığımıza bağlı 49 işitme engelliler ilköğretim okulunda 6133 öğrenci,14 işitme engelliler meslek lisesinde 850 öğrenci olmak üzere toplam 6983 öğrenci eğitim görmektedir. 2003-2004 verilerine göre 71 özel eğitim sınıfında 847 işitme engelli öğrenci, kaynaştırma eğitiminde ise 1579 sınıfta 2146 öğrenciye eğitim-öğretim verilmektedir.

Örgün eğitim imkanlarından yeterince veya hiç faydalanamamış 15-45 yaş arası işitme engelli genç-yetişkinler için de yeterli sayıda talep olduğu zamanlarda okuma-yazma öğretimi ve meslek kursları düzenlenmektedir. Yeterli sayıda müracaat olduğu takdirde (en az 10 kursiyer) her yıl da Temmuz-Ağustos aylarında Ankara Altındağ Yahya Özsoy İşitme Engelliler Okulunda Okuma Yazma kursu açılmaktadır. Kursiyerlerin yeme, içme ve barınma ihtiyaçları okul tarafından karşılanmaktadır.

İşitme engellilere yönelik eğitim-öğretim hizmeti veren Bakanlığımıza bağlı okullardaki idareci, öğretmen ve personelin işte verimliliklerini, bilgi ve görgülerini arttırmak, bilim ve teknolojideki gelişmelere uyumlarını sağlamak amacıyla hizmetiçi eğitim kurs ve seminerleri yapılmaktadır. Bu seminerler yapılırken üniversitelerin bu alanda uzmanlaşmış birimleriyle işbirliği yapılmaktadır.

İşitme engelli öğrencilerin devam ettikleri meslek liselerinin sayısının çok oluşu ile kültür ve atölye derslerini veren öğretmenlerinin özel eğitim ve bu çocukların özel ihtiyaçları konusunda eğitim formasyonlarının olmayışı vb. sebeplerle işitme engelli öğrenciler bu meslek liselerinde başarısız duruma düşmekte ve öğrenimlerini sürdürememekteydiler.

İşitme engelliler meslek liselerinin açılmasıyla kırsal kesimden gelen öğrencilere yatılılık imkanının yanı sıra, kültür derslerinin bu okullarda ve alanda yetişmiş veya hizmetiçi eğitim görmüş öğretmenler vasıtasıyla verilmesi sağlanmaktadır. Gerektiğinde laboratuar niteliğinde de olsa tüm öğrencilerin faydalanabileceği şekilde cihazlandırma yoluna gidilebilmektedir.

*İşitme engelliler meslek liselerimizden ya da kaynaştırma eğitimi yoluyla normal lise ve dengi okullardan mezun olan işitme engelli öğrencilerimize Eskişehir Anadolu Üniversitesi Engelliler Entegre Yüksek Okulu’nda yüksek öğrenim yapma imkanı bulunmaktadır.
İşitme engelli öğrenciler bu okulda;
*Yapı Ressamlığı Ön Lisans Programı
*Bilgisayar Operatörlüğü Ön Lisans Programı
*Seramik Sanatlar Lisans Programı
*Grafik Sanatlar Lisans Programı
*Mimarlık Lisans Programı
Saydığımız alanlarında eğitim-öğretim görmektedirler. Bu okullara giriş Ö.S.S. sonuçlarına göre ön kayıtla ve özel yetenek sınavları ile yapılmaktadır.
Ayrıca Üniversite sınavını. kazanıp da normal öğrencilerle birlikte yüksek öğrenim yapan öğrencilerimiz de bulunmaktadır.

Konuşmayı ve anlamayı yapamayacak kadar işitme kaybı fazla olan yetişkin işitme engelliler için Türk İşaret dilinin yaygınlaştırılması çalışmaları Özürlüler İdaresi Başkanlığının koordinatörlüğünde M.E.B., Başbakanlık Atatürk Dil Tarih Kurumu Başkanlığı, Hacettepe Üniversitesi ve İşitme Engelliler Milli Federasyonunun katkılarıyla proje çalışmaları devam etmektedir.

ÖZEL EĞİTİM GEREKTİREN BİREYLERİN SINIFLANDIRILMASI

Çeşitli nedenlerle bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından beklenilen düzeyden anlamlı farklılık gösteren bireye Özel eğitime ihtiyacı olan birey denilmekte olup; bu kapsamda ele alınan engele sahip çocukları şu şekilde gruplamak mümkündür. Bunlar;

Zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler bakımından ortalamanın iki standart sapma altında farklılık gösteren, buna bağlı olarak kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde eksiklikleri ya da sınırlılıkları olan, bu özellikleri 18 yaşından önceki gelişim döneminde ortaya çıkan ve özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine ihtiyaç duyan bireyi,

Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerinde hafif düzeydeki yetersizliği nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine sınırlı düzeyde ihtiyaç duyan bireyi,

Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki sınırlılık nedeniyle temel akademik, günlük yaşam ve iş becerilerinin kazanılmasında özel eğitim ile destek eğitim hizmetlerine yoğun şekilde ihtiyaç duyan bireyi,

Ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Zihinsel işlevler ile kavramsal, sosyal ve pratik uyum becerilerindeki eksiklikleri nedeniyle öz bakım becerilerinin öğretimi de dahil olmak üzere yaşam boyu süren, yaşamın her alanında tutarlı ve yoğun özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Çok ağır düzeyde zihinsel yetersizliği olan birey: Bireyin zihinsel yetersizliği yanında başka yetersizlikleri bulunması nedeniyle öz bakım, günlük yaşam ve temel akademik becerileri kazanamaması nedeniyle yaşam boyu bakım ve gözetime ihtiyacı olan bireyi,

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan birey: Yaşına ve gelişim seviyesine uygun olmayan dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik, hiperaktivite ve dürtüsellik belirtilerini en az iki ortamda ve altı ay süreyle gösteren, bu özellikleri yedi yaşından önce ortaya çıkan, özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

İşitme yetersizliği olan birey: İşitme duyarlılığının kısmen veya tamamen kaybından dolayı konuşmayı edinmede, dili kullanma ve iletişimde yaşadığı güçlükler nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Birden fazla yetersizliği olan birey: Birden fazla alanda görülen yetersizlik nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Dil ve konuşma güçlüğü olan birey: Dili kullanma, konuşmayı edinme ve iletişimdeki güçlük nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Duygusal ve davranış bozukluğu olan birey: Yaşına uygun olmayan sosyal ve kültürel normlardan farklı duygusal tepki ve davranışlar göstermesi nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Görme yetersizliği olan birey: Görme gücünün kısmen ya da tamamen kaybından dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Ortopedik yetersizliği olan birey: Hastalıklar, kazalar ve genetik problemlere bağlı olarak kas, iskelet ve eklemlerin işlevlerini yerine getirememesi sonucunda meydana gelen hareket ile ilgili yetersizlikler nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Otistik birey: Sosyal etkileşim, sözel ve sözel olmayan iletişim, ilgi ve etkinliklerdeki sınırlılığı erken çocukluk döneminde ortaya çıkan ve bu özellikleri nedeniyle özel eğitim ile destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Özel öğrenme güçlüğü olan birey: Dili yazılı ya da sözlü anlamak ve kullanabilmek için gerekli olan bilgi alma süreçlerinin birinde veya birkaçında ortaya çıkan ve dinleme, konuşma, okuma, yazma, heceleme, dikkat yoğunlaştırma ya da matematiksel işlemleri yapma güçlüğü nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Serebral palsili birey: Doğum öncesi, doğum sırası veya doğum sonrasında meydana gelen beyin hasarının neden olduğu kas ve sinir sistemi bozukluklarına bağlı motor becerilerde yetersizliğinden dolayı özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Süreğen hastalığı olan birey: Sürekli ya da uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren hastalığı nedeniyle özel eğitim ve destek eğitim hizmetine ihtiyacı olan bireyi,

Üstün yetenekli birey: Zekâ, yaratıcılık, sanat, spor, liderlik kapasitesi veya özel akademik alanlarda akranlarına göre yüksek düzeyde performans gösteren bireyi,

Okul öncesi dönemde özel eğitim hizmetleri (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 29):

(1) 37–72 ay arasındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi eğitimi zorunludur. Ancak, bireylerin gelişim ve bireysel özellikleri dikkate alınarak okul öncesi eğitim dönemi süresi bir yıl daha uzatılabilir.
(2) Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin okul öncesi eğitimlerini, öncelikle okul öncesi eğitim kurumlarında kaynaştırma uygulamaları kapsamında sürdürmeleri esastır. Ancak, bu bireyler için okul öncesi özel eğitim okulu/kurumu ve özel eğitim sınıfları da açılabilir.

İlköğretimde özel eğitim hizmetleri (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 30):
(1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler ilköğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir arada sürdürebilecekleri gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ilköğretim okullarında da sürdürebilirler.
(2) İlköğretim programlarının amaçlarını gerçekleştirecek durumda olmayan bireyler ise eğitimlerini, gelişim alanlarındaki performans düzeylerine göre hazırlanmış eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okul ve kurumlarında sürdürürler.
(3) İlköğretim okullarını bitiren öğrenciler genel, mesleki ve teknik ortaöğretim okullarına yönlendirilirler. İlköğretim programlarına denk olmayan eğitim programlarını tamamlayan özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ise özelliklerine uygun okul ve kurumlara yönlendirilirler.
(4) Çeşitli nedenlerle ilköğretimlerini tamamlayamayan, zorunlu öğrenim çağı dışına çıkan bireyler Millî Eğitim Bakanlığı Açık İlköğretim Okulunda eğitimlerini sürdürebilirler. Özel eğitim gerektirdiğini Özel Eğitim Hizmetleri Kurulundan alınacak belge ile belgelendirenlerde yaş kaydı aranmaz. Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitim sürecinde ve başarılarının değerlendirilmesinde Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler doğrultusunda özel tedbirler alınarak düzenlemeler yapılır.
Ortaöğretimde özel eğitim hizmetleri(Özel Eğitim Hizmetleri Yön. Madde 31):

(1) Özel eğitime ihtiyacı olan bireyler ortaöğretimlerini, öncelikle kaynaştırma uygulamaları yoluyla akranları ile bir arada genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarında sürdürebilecekleri gibi özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için açılan ortaöğretim kurumlarında da sürdürebilirler.
(2) Merkezî sınavla öğrenci almayan genel, mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına yönlendirme kararı alınan özel eğitime ihtiyacı olan bireyler, ilgili birimlerle yapılacak iş birliği çerçevesinde kontenjan sağlanarak yatılı okulların pansiyonlarına Bakanlıkça sınavsız yerleştirilirler.
(3) Genel ve mesleki ortaöğretim kurumlarına yönlendirme kararı alınanlardan, yatılı okumak isteyen öğrenciler için, ikamet adresine göre yakın yatılı okulların olanakları da değerlendirilerek yeterli kontenjan sağlanır.
(4) İlköğretimlerini tamamlayan ancak çeşitli nedenlerle ortaöğretime devam edemeyen bireyler, uzaktan öğretim yoluyla Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi veya Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesinde eğitimlerini sürdürebilirler. Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Lisesi veya Millî Eğitim Bakanlığı Mesleki Açık Öğretim Lisesine devam eden ve özel eğitime ihtiyacı olduğunu özel eğitim hizmetleri kurulu kararıyla belgelendiren bireylerin eğitim sürecinde ve başarılarının değerlendirilmesinde Bu Yönetmeliğin 24 üncü maddesindeki hükümler doğrultusunda özel tedbirler alınarak düzenlemeler yapılır.

Yüksek öğretimde özel eğitim hizmetleri(Özel Eğitim Hizmetleri Yön. Madde 32):

(1) Ortaöğretimlerini tamamlayan özel eğitime ihtiyacı olan bireyler; RAM’lar, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu veya rehberlik ve psikolojik danışma servisi tarafından yüksek öğretime yönlendirilirler.
(2) Yüksek öğretime giriş sınavlarında ve değerlendirmede bu bireylerin yetersizlik türü ve özelliklerine uygun düzenlemeler yapılması konularında ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır.
Yaygın eğitimde özel eğitim hizmetleri (Özel Eğitim Hizmetleri Yön. Madde 33):

(1) Özel eğitim kurumları ile diğer kurum ve kuruluşlarda farklı konu ve sürelerde düzenlenen programlarla özel eğitime ihtiyacı olan bireylere yönelik eğitim hizmeti verilir. Bu hizmetlerin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Yaygın eğitim hizmetleri; bireylerin temel yaşam becerilerini geliştirmek, öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak, onları işe ve mesleğe hazırlamak amacına yönelik programların hazırlanması ve uygulanması biçiminde yürütülür.
b) Yaygın eğitim programları, ailenin, bireyin eğitimine etkin katılımını sağlamaya ve temel yaşam becerilerini kazanmasına yönelik bilgi ve beceriler içerecek şekilde hazırlanır.
c) Yaygın eğitim programları; bireylerin gelişim özellikleri ve yeterlilikleri doğrultusunda bulunduğu çevrenin imkânları ve iş piyasasının talepleri dikkate alınarak uygulama ağırlıklı planlanır.
ç) Yaygın eğitim hizmetleri, illerde oluşturulan il mesleki eğitim kurulu ile resmî ve özel kurum ve kuruluşların iş birliğiyle planlanır ve uygulanır.
d) Kaynaştırma uygulamaları kapsamında özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin, diğer resmî ve özel kurum ve kuruluşlarla yapılacak iş birliği çerçevesinde yaygın eğitim programlarından yararlanmaları sağlanır.
e) Özel eğitim okul ve kurumlarında açılan yaygın eğitim programlarına katılan bireylerin iaşe ve ibateleri eğitimleri süresince Bakanlıkça karşılanır. Ayrıca, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin aile eğitimi programlarına katılan birinci derecedeki yakınları ya da velisi de aynı haktan yararlanır.
f) Yaygın eğitim kurumlarında özel eğitime ihtiyacı olan bireyler için özel eğitim sınıfları oluşturulabilir.

Evde eğitim hizmetleri(Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 34):

(1) Okul öncesi ve ilköğretim çağındaki özel eğitime ihtiyacı olan bireylerden eğitim-öğretim kurumlarından doğrudan yararlanamayacak durumda olanlara evde eğitim hizmeti verilmesi esastır. Bu hizmetlerin verilmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Evde eğitim hizmetleri özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından planlanır.
b) Özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından evde eğitim hizmeti almasına karar verilen bireylerin kaydı, bir ilköğretim okulu veya özel eğitim okuluna/kurumuna yapılır ve okula/kuruma devam etme şartı aranmaz.
c) Bu hizmetler, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen tarafından sürdürülür. Ancak, bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda okul öncesi, sınıf ve alan öğretmenleri de görevlendirilir.
ç) Evde eğitim hizmetinden yararlanan birey, kayıtlı bulunduğu okulda uygulanan öğretim programlarından sorumludur. Ancak BEP geliştirme birimince, bu programlara dayalı olarak bireyin eğitim performansına göre, ihtiyaç duyduğu alanlarda bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanır.
d) Evde eğitim alan bireyin başarı durumunun değerlendirilmesi, kayıtlı bulunduğu okuldaki diğer öğrenciler gibi yapılır. Ancak, bireyin durumu ve özelliğine göre değerlendirme şekli, yöntem ve tekniklerinde öğretmen tarafından gerekli değişiklikler yapılır ve özel tedbirler alınır.
e) Evde eğitimde, ailelerin bilgilendirilmesi, desteklenmesi ve eğitimin her aşamasına katılımları sağlanır.
f) Evde eğitim süreci birey, aile ve öğretmenin iş birliği ile planlanır.
g) Aile, etkili bir eğitimin gerçekleştirilmesi için uygun eğitim ortamının hazırlanmasını sağlar.
ğ) Bireyin evde eğitim almasını gerektiren şartların ortadan kalkması durumunda bu hizmet sona erdirilir.

Erken çocukluk döneminde özel eğitim hizmetleri(Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 35):
(1) Erken çocukluk dönemi eğitimi, 0-36 ay arasındaki bireyleri kapsayan eğitimdir.
(2) Bu eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri, bu dönemdeki eğitimin daha sonraki eğitim kademelerinde istenilen hedeflere ulaşılmasındaki önemi dikkate alınarak planlanır.
b) Erken çocukluk dönemi eğitimi, bireyin eğitimi ve bireyin eğitimine katkı sağlamak amacıyla ailenin bilgilendirilmesi ve desteklenmesi yoluyla yapılır.
c) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetleri okul ve kurumlarda veya gerektiğinde evde yürütülür.
ç) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması ve koordinasyonu özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır. Erken çocukluk dönemindeki bireylerin yetersizliği olmayan akranları ile birlikte eğitim almalarına yönelik tedbirler alınarak buna uygun düzenlemeler yapılır veya açılacak bağımsız birimlerde bu eğitim hizmetleri verilebilir.
d) Erken çocukluk dönemi eğitimi hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesi için öncelikle bireyin ve ailenin eğitim ihtiyaçları belirlenir.
e) Bakanlık, erken çocukluk dönemindeki bireylerin tespiti ve tanılanması ile bu bireylere sunulacak hizmetlerin gerçekleştirilmesinde ilgili kurum ve kuruluşlar ile iş birliği yapar.

Aile eğitimi hizmetleri (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 36):

(1) Aile eğitimi, tüm eğitim kademelerinde bireyin eğitimine katkı sağlamak amacıyla aileye verilecek her türlü rehberlik ve danışmanlık hizmetlerini içeren bir eğitimdir.
(2) Aile eğitimi hizmetleri yürütülürken aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) Aile eğitim programları; aile eğitiminde esas olacak genel ilke ve amaçlar doğrultusunda bireyin yetersizliği, gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve ailenin ihtiyaçlarına uygun olarak hazırlanır ve yürütülür.
b) Aile eğitimi hizmetlerinin planlanması ve koordinasyonu özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından yapılır.
c) Aile eğitim programları, RAM’lar, özel eğitim okul ve kurumları, kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından hazırlanır ve yürütülür.
ç) Aile eğitimi hizmetleri, bireyin ve ailenin ihtiyaçları doğrultusunda bireysel, grup ya da uzaktan eğitim şeklinde yürütülür.
d) Aile eğitim programları ailenin katılımıyla bir yıllığına planlanır ve aile ile bireyin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda her yıl yeniden geliştirilerek uygulanır.
e) Aile eğitimi hizmetleri, kurumlarda yürütülür. Ancak, ihtiyaç hâlinde bu hizmet evlerde de yürütülebilir.

Rehberlik ve araştırma merkezleri (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 49):

(1) Rehberlik ve araştırma merkezleri; özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin eğitsel değerlendirme, tanılama, izleme ve yönlendirme hizmetlerini yürüterek birey için en az sınırlandırılmış eğitim ortamını önerir, birey ve ailesine destek eğitim ile rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri sunar.

Okul ve kurumların özel eğitim hizmetleri sorumluluğu (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 50)

(1) Resmî ve özel; okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumları ile yaygın eğitim kurumları, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere özel eğitim hizmetleri sağlamakla yükümlüdürler.
(2) Bu okul ve kurumlarda, özel eğitime ihtiyacı olan bireylere sunulan eğitim-öğretim hizmetlerinin etkililiğini arttırmak amacıyla özel eğitim tedbirleri alınarak gerekli düzenlemeler yapılır. Bu bireylere sağlanacak her türlü özel eğitim hizmeti için millî eğitim müdürlükleri, RAM’lar ve özel eğitim okulları ile iş birliği yapılır.

Öğretmenlerin görev ve sorumlulukları (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 59)

(1) Öğretmenler, kendilerine verilen sınıfın veya şubenin derslerini, programda belirtilen esaslara göre planlamak, okutmak, bunlarla ilgili uygulama ve deneyleri yapmak, ders dışında okulun eğitim-öğretim ve sosyal etkinliklerine katılmak ve bu konularda kanun, yönetmelik ve emirlerde belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdürler.
(2) Öğretmenler bu görevlerinin yanında aşağıdaki görevleri de yürütürler:
a) Bireyselleştirilmiş eğitim programları, gelişim ölçekleri ile ölçme ve değerlendirme araçlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak.
b) Bireyselleştirilmiş eğitim programlarını uygulamak ve değerlendirmek.
c) Öğrencilerin eğitim performansları ve yetersizlik türünü dikkate alarak gerekli öğretim materyallerini hazırlamak ve/veya temin etmek.
ç) Okul ve kurumdaki aile eğitim çalışmalarına katılmak, sınıfındaki öğrencilerinin ailelerine yönelik aile eğitim çalışmalarını planlamak ve yürütmek.
d) Öğrencilere destek eğitim hizmeti sağlanması ve eğitim performansları doğrultusunda başka bir okul veya kuruma yönlendirilmesinde, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri yürütme komisyonu ve BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapmak.
e) Öğrencilerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin tedbirler almak.
f) Öğrencilerin eğitim performansları ve ihtiyaçları doğrultusunda bire bir eğitim yapmak.
g) Sınıf öğretmenliğinin esas olduğu okul ve kurumlarda alan öğretmenleri ile birlikte ders okutmak.
(3) Öğretmenler ayrıca, görev tanımında belirtilen diğer görevler ile müdür tarafından verilen eğitim-öğretimle ilgili görevleri de yapar.

Rehber öğretmenin görev ve sorumlulukları (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 63)

(1) Rehber öğretmen bulunduğu okul ve kurumdaki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yanında aşağıdaki görevleri de yapar:
a) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin ailelerine yönelik aile eğitimi hizmetlerini planlamak, yürütmek ve gerektiğinde ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapmak.
b) Özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin bireysel gelişimini değerlendirmek üzere formlar hazırlanmasında BEP geliştirme birimiyle, öğretmenler ve ilgili personel ile iş birliği yapmak.
c) Öğretmenler ve ailelerle iş birliği yaparak öğrenciler için bireysel gelişim raporu düzenlemek.
ç) Öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla rehberlik ve danışma hizmetleri yürütme komisyonu, BEP geliştirme birimi, izleme ve yöneltme kurulu ile öğretmenlerle iş birliği yapmak.

Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenin görev ve sorumlulukları (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 63)

(1) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmenin görevleri şunlardır:
a) Özel eğitim hizmetleri kurulunun planlaması doğrultusunda, kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden bireylere sağlanacak destek eğitim hizmetleri ile evde eğitim alan ve bir sağlık kuruluşunda tedavi gören bireylerin eğitimlerini yürütmek.
b) BEP ve ölçme değerlendirme araçlarının hazırlanmasında ve uygulanmasında BEP geliştirme birimi ile iş birliği yapmak.
c) Sosyal kabul çalışmaları, eğitim ortamının düzenlenmesi, eğitim materyalleri, araç-gereçler, öğretim yöntem ve teknikleri gibi konularda öğretmenlere, okul/kurum yönetimine, bireye ve aileye rehberlik ve danışmanlık yapmak.
ç) Aile eğitimi çalışmalarını okul yönetimi, öğretmenler ve aileyle iş birliği yaparak planlamak ve yürütmek.
d) Öğrencilerin eğitim performansları ve yetersizlik türünü dikkate alarak gerekli öğretim materyallerini hazırlamak ve/veya temin etmek.
e) Öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla rehberlik ve danışma hizmetleri yürütme komisyonu, izleme ve yöneltme kurulu, BEP geliştirme birimi ve öğretmenlerle iş birliği yapmak.
f) Öğrencilerin yetersizliklerinden dolayı kullandığı kişisel cihaz ve aletlerin bakımı ve kontrolüne ilişkin olarak öğretmenleri bilgilendirmek.
(2) Gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen ayrıca, özel eğitim hizmetleri kurulu ve/veya okul/kurum müdürü tarafından verilen görevleri de yapar.

Denetim (Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 86)

(1) Özel eğitim okul/ kurumları ve özel eğitim sınıfları ile özel eğitime destek sağlayan kurumların faaliyetlerinin denetimi öncelikle özel eğitim ve/veya psikolojik danışma ve rehberlik alanlarında yetişmiş Bakanlık veya ilköğretim müfettişlerince yapılır.
(2) Özel eğitim okul/ kurumları ve özel eğitim sınıfları ile özel eğitime destek sağlayan kurumların faaliyetlerinin denetiminde; Bakanlığa bağlı her tür ve derecedeki kurumların denetimindeki mevzuat hükümleriyle birlikte aşağıdaki esaslar da dikkate alınır:
a) Öğretmenlerin denetiminde;
1) BEP geliştirme birimiyle iş birliği yaparak BEP hazırlaması,
2) BEP’i uygulaması ve BEP’te yer alan amaçların gerçekleştirilmesini sağlaması,
3) Öğrencinin okula/kuruma gelmeden önceki eğitim durumu hakkında bilgi toplamış olması,
4) Öğrencinin kişisel cihaz ve aletlerinin kullanımı ve bakımına ilişkin tedbirleri alması,
5) Öğrencinin yetersizliği ve ihtiyaçlarına uygun öğretim yöntem ve tekniklerini kullanması,
6) Eğitimin etkililiğini artırmak ve sürekliliğini sağlamak amacıyla aile eğitimi programlarına katılması ve aile ile iş birliği içinde çalışması,
7) Öğrencinin yetersizlik türü ve eğitim ihtiyaçlarına uygun ölçme değerlendirme araçları ile eğitim materyallerini kullanması, gerektiğinde bu araç ve materyalleri hazırlaması,
8) Eğitim ortamında etkileşimi kolaylaştıracak ve dersin etkililiğini sağlayacak biçimde düzenlemeler yapması,
9) Öğrencinin eğitsel ve tıbbî değerlendirmesinin yapılması için gerekli tedbirleri alması,
10) Öğrencilerin sosyal bütünleşmesini sağlayamaya yönelik tedbirler alması,
11) Ders planlarını BEP’te yer alan amaçları gerçekleştirecek şekilde hazırlaması
hususları dikkate alınır.
b) Yöneticilerin denetiminde;
1) Öğretim yılı başında öğrenciler için alınacak tedbirler konusunda planlama yapması,
2) Okulda/kurumda BEP geliştirme birimi oluşturması,
3) Okulda/kurumda öğrencilerin yetersizlik türü ve ihtiyaçlarına uygun eğitim ortamı düzenlemelerini yapması ve koruyucu tedbirleri alması,
4) Personelin özel eğitim konusunda bilgi ve deneyimlerini artırmak amacıyla düzenlenen eğitim faaliyetlerine katılımını sağlaması,
5) Personelin özel eğitim konusunda bilgi ve deneyimlerini artırmak amacıyla okulda/kurumda kurs, seminer ve benzeri eğitim faaliyetleri düzenlemesi,
6) Okulda/kurumda faaliyet gösteren birim, kurul, komisyonlar ile rehberlik ve psikolojik danışma servisi arasında eş güdümü sağlaması,
7) Kurumdaki hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesi için; özel eğitim hizmetleri kurulu, özel eğitim değerlendirme kurulu, aile, okul aile birliği, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve hastaneler arasında iş birliği sağlaması,
8) Aile eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanmasına yönelik planlama yapması,
9) Öğrencilerin sosyal bütünleşmelerini sağlamak amacıyla okul ve kurumda sosyal, kültürel faaliyetler düzenlemesi ve diğer okul ve kurumlarda düzenlenen faaliyetlere bireylerin katılımının sağlanması
hususları dikkate alınır.

KAYNAKLAR:

1- Yürürlükte Olan Özel Eğitimle İlgili; T.C. Anayasası, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu,, 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu ve 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve Devlet Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği.
2- “Özel Eğitime Giriş” Y.ÖZSOY, S. ERİPEK, M. ÖZYÜREK, Karatepe Yayınları.
3- “Özel Eğitime Giriş” M.ENÇ, D. ÇAĞLAR, Y. ÖZSOY, Ankara Üniversitesi Basımevi.
4- “Özürlü Çocuklar ve Eğitimleri” Prof.Dr. Şule BİLİR, H.Ü. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bölümü.
5-“I. Özürlüler Şûrası” Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı, Genel Kurul Raporları, 1999.
6- “Özürlü Çocuklar” Çev: Hasan KARATEPE, Karatepe Yayınları, Ankara.
7-“I. Özel Eğitim Konseyi” Millî Eğitim Bakanlığı, 1991.
8- Özel Eğitim Ders Notları: Necdet AKDENİZ




Derleyen ve Hazırlayan: Necdet AKDENİZ-Etimesgut Rehberlik ve Araştırma Merkezi Müdürü-Eğitimci Psikolog. Mart 2007

Yaşasın Çizgiroman Kardeşliği
mustafaszr isimli üye çevrimdışı   Alıntı Yap ve Yanıtla
Yanıtla


Konuyu toplam 1 üye okuyor. (0 kayıtlı üye ve 1 misafir)
 
Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Gitmek istediğiniz klasörü seçiniz




vBulletin® Version 3.7.0 Beta 4